موشک سجیل به دلیل سامانه پرتاب متحرک با قابلیت حمل موشک آماده پرتاب، اولین موشک دور برد سوخت جامد ایران و خط شکن موشکهای ایرانی بشمار میرود.

 
پس از پیروزی شکوهمند انقلاب اسلامی و آغاز تحریمها، با توجه به نیاز کشور در ارتقاء سطح فناوریهای تسلیحاتی، ایجاد توان دفاعی موشكی در دستور کار قرار گرفت.


از اواخر دهه 70، با تأسیس سازمان هوافضا در وزارت دفاع، تلاشها در این زمینه طی دو مرحله شامل طرحریزی برای ساخت موشك سوخت مایع و موشك سوخت جامد آغاز شد.

ابتدا مطالعه و تحقیق در زمینه ساخت موشک سوخت مایع شروع و بسترسازی برای تولید آن فراهم آمد كه نتیجه اولیه تحقیقات راهاندازی خط تولید موشكهای زمین به زمین سوخت مایع بود.

صنایع هوافضای ایران در ده سال گذشته به توسعه و ساخت موشك سوخت مایع شهاب2، 3 و موشكهای قدر پرداخت. در موازات این تلاشها، نتیجه تلاشهای چندین ساله ساخت موشك سوخت جامد سجیل نیز به ثمر نشست و ایران توانست با اقتدار كامل سجیل را به یگان موشكی خود اضافه كند.

ویژگیهای سجیل

سجیل موشکی دو مرحلهای است که با موتورهای سوخت جامد کار میکند. موتورهای مراحل اول و دوم تا اندازهای باهم تفاوت دارند و طول موتور مرحله دوم از مرحله اول کوتاهتر است.


 
اهمیت جایگزین کردن سوخت جامد به جای سوخت مایع، زمانی مشخص میشود که بدانیم از 26 متر طول موشكهای قبلی حدود 23 متر را سوخت مایع تشكیل میداد اما استفاده از سوخت جامد حجم سوخت در سجیل را به یك هشتم، یک دهم و یك دوازدهم كاهش داده است.

موشک سجیل در دو نمونه با عناوین سجیل 1 و سجیل 2 به تولید انبوه رسیده، سجیل2 از نوع موشکهای دو مرحلهای بوده و پس از اتمام سوخت در مرحله اول، قسمت بار اضافه از بدنه موشک جدا شده و مرحله دوم روشن میشود.

این موشک بالستیک با خروج از جو با سرعتی حدود 10 تا 12 ماخ -حدود 3400 تا 4080 متر بر ثانیه- به سوی هدف حرکت میکند.

موشک سجیل دارای 2000 کیلومتر برد، 23623 کیلوگرم وزن، 17.57متر طول، 1.25 متر قطر و سر جنگی به جرم 500 کیلوگرم است.

این موشک در زمان 835 ثانیه - حدود 13 دقیقه و 55 ثانیه- به بیشینه برد خود میرسد.

دقت بسیار بالای سجیل ناشی از بکارگیری سامانههای دقیق هدفگیری ناوبری و هدایت است.

سجیل دایرهای به شعاع 250 تا 300 متر را در جو به وجود آورده و در برخورد با هدف از سرعت، دقت بالا، و عملكردی منحصر به فرد در سیستم ناوبری برخوردار است.


خصوصیات بارز سجیل


 
سجیل به دلیل سامانه پرتاب متحرک با قابلیت حمل موشک آماده پرتاب، اولین موشک دوربرد سوخت جامد ایران بوده و خط شکن موشکهای ایرانی بشمار میرود.


خصوصیت بارز موشك سجیل نسبت «تراست به وزن» بالای آن است و این به این معنی است که به ازای یك نیروی پیشران معین، وزن كمتری را به سازه موشك تحمیل میكند.

این موشک به دلیل استفاده از سوخت جامد میتواند تنها ظرف چند دقیقه آماده شلیک شده و پس از پرتاب، لانچر(پرتابگر) به سرعت از منطقه خارج شود که این خصوصیت احتمال نابودی موشک قبل از پرتاب را کاهش میدهد.

فناوری سوخت جامد مرکب علاوه بر ویژگیهای رانشی مناسب، عمر انبارداری بالایی را برای این موشک ایجاد کرده است.

بهینهسازی سکوی پرتاب و سیستم نشانهروی سرعت عمل این موشک را نیز به نحو چشمگیری افزایش داد.


قدرت تخریب بسیار بالا، هدفگیری دقیق، کوتاه بودن زمان مورد نیاز برای استقرار، سرعت عمل بالا در پرتاب و خروج از محل پرتاب، مدت زمان بالای نگهداری موشک، از ویژگیهای سجیل 2 است .

شتاب بسیار بالای سجیل، ردگیری این موشک را برای دشمن در فازهای اولیه پرتاب بسیار پایین آورده و عملاً توان انهدام سجیل را برای تمام سامانههای دفاع هوایی موجود در طول پرواز ناممکن ساخته است.

سجیل با یك سیستم هدایتگر در مرحله دوم و یك سیستم كلاهكی ورود مجدد به جو بوده که از تمام جهات دارای زاویه پرتاب است.

سیستم ناوبری جدید و سنسورهای بسیار پیچیده در این موشک باعث افزایش ضریب دقت آن شده و ردیابی سجیل را برای رادارهای پیشرفته دنیا بسیار مشكل کرده است.

اهمیت و روند ساخت سجیل

سجیل موشک سجیل که در نیمه دوم دهه سال 80 معرفی شد از دید بسیاری کارشناسان نظامی به عنوان برترین موشک بالستیک ایرانی نام گرفت که اذعان کارشناسان دشمن در نبود مشابه خارجی موشک سجیل گواهی بر این ادعا است. با قابلیت پرتاب از زوایای مختلف بعنوان یك موشك چند مرحلهای، صنایع موشكی كشور را در مرحله جدیدی قرار داده است.

پروژه عاشورا درجهت تقویت توان دفاعی کشور، تولید موشك سجیل2 را متكی بر دانش بومی به دنبال کرد و دیری نپایید که متخصصین ایرانی به این مهم دست یافتند.

پرتاب موفقیت آمیز سجیل 2، اصابت دقیق به هدف از قبل تعیین شده، علاوه بر نمایش سرعت عمل یگانهای موشکی، دقت بسیار بالای هدفگیری این موشک را نشان داد و بدین ترتیب قدرت موشکی ایران کاملاً تثبیت شد.

به جرأت میتوان گفت که تولید موشک سجیل 2 خط بطلانی بر تحریم گسترده علیه ایران و سند زندهای از مقاومت و خلاقیت رزمندگان دیروز است که امروز در جایگاه متخصصان داخلی صنعت دفاعی موفقیتهای دیگری را برای ملت ایران به ارمغان آوردهاند.

گردآورنده: مرضیه ارجمندی
منبع:
خبرنگار دفاعی - امنیتی باشگاه خبرنگاران